I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH VĂN BẢN

1. Cơ sở chính trị, pháp lý

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15;

Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15;

Luật Di sản văn hoá số 45/2024/QH15 ngày 23 tháng 11 năm 2024 tại Điểm a khoản 4 Điều 90, quy định nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp tỉnh: "Xây dựng và ban hành theo thẩm quyền Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá trên địa bàn".

Nghị định 78/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành;

2. Cơ sở thực tiễn

Trong những năm qua, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả quan trọng; nhiều di sản văn hóa được đầu tư sưu tầm, phục dựng, bảo quản, tu bổ, phục hồi, tôn tạo, góp phần bảo tồn văn hoá của dân tộc và giáo dục truyền thống, quảng bá về hình ảnh, vùng đất, con người Sơn Lha, thu hút đông đảo du khách tham quan, nghiên cứu, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống văn hoá tinh thần trong các tầng lớp nhân dân. Toàn tỉnh hiện có 63/96 di tích đã được xếp hạng các cấp (Trong đó có 02 di tích Quốc gia đặc biệt, 15 di tích quốc gia, 46 di tích cấp tỉnh); 20 di sản văn hóa phi vật thể được công nhận cấp quốc gia. Đặc biệt, tỉnh Sơn La đã  phối hợp với Viện Văn hóa - Nghệ thuật quốc gia Việt Nam, Cục Di sản và các tỉnh: Điện Biên, Lai Châu, Yên Bái trình UNESCO ghi danh “Nghệ thuật Xòe Thái” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 15/12/2021.

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa cồn bộc lộ những hạn chế như: việc xâm phạm di tích vẫn diễn ra, việc tiếp nhận, bổ sung, bài trí hiện vật, đồ thờ, nội thất vào di tích chưa có sự thỏa thuận, đồng ý của cơ quan chuyên môn còn khá phổ biến; nhiều di vật, cổ vật chưa được bảo quản đúng cách, nghiêm ngặt dẫn đến tình trạng bị hư hỏng. Đặc biệt là quá trình tu bổ, cải tạo làm mới di tích ở một số địa phương còn mang tính tự phát, chưa thống nhất và chưa xin phép các cấp có thẩm quyền dẫn đến công trình bị méo mó, biến dạng, làm mất đi vẻ đẹp kiến trúc gốc… Nhiều di sản văn hóa phi vật thể bị mai một, chưa được bảo tồn, phục dựng. Di sản tư liệu chưa được kiểm kê, đánh giá tổng thể để bảo vệ và phát huy giá trị. Nguyên nhân chính của những tồn tại trên là do nhận thức về vấn đề bảo tồn di sản văn hóa trong một bộ phận người dân còn hạn chế, cộng với sự thiếu quan tâm, sâu sát của nhiều chính quyền địa phương.

 Nhằm khắc phục những tồn tại và phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp; tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh; nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội, nhất là trách nhiệm của các cấp chính quyền và các chủ thể được giao quản lý di sản văn hóa, thu hút mọi nguồn lực tham gia bảo vệ, gìn giữ và khai thác có hiệu quả; quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cho các ngành, các cấp chính quyền địa phương trong việc quản lý và phối hợp quản lý di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh; phát huy tính chủ động của các ngành, địa phương và hạn chế những bất cập, khó khăn trong công tác quản lý di sản văn hóa, đề ra những giải pháp, hoạt động phù hợp theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa và các quy định của Nhà nước, việc ban hành Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La là hết sức cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay.

II. MỤC ĐÍCH BAN HÀNH, QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG DỰ THẢO QUYẾT ĐỊNH

1. Mục đích

Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La nhằm chi tiết hóa các quy định pháp lý trong quản lý di sản văn hóa; trách nhiệm của các bên liên quan trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản văn hóa giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động trong quản lý, bảo vệ và phát huy di sản văn hóa một cách thuận lợi nhất trên địa bàn tỉnh Sơn La.

2. Quan điểm xây dựng dự thảo Quy định

Việc xây dựng Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La phải đảm bảo tính khoa học, chính xác; tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và phù hợp với các quy định pháp luật khác có liên quan, đảm bảo tính khả thi trong thực tế.

IV. BỐ CỤC VÀ NỘI DUNG CỦA DỰ THẢO QUYẾT ĐỊNH

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

  a) Phạm vi điều chỉnh

- Quy chế này quy định các hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cộng đồng và cá nhân trong hoạt động quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La.

- Những nội dung về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa không quy định tại Quy chế này được thực hiện theo Luật Di sản văn hóa và các văn bản pháp luật hiện hành có liên quan.

b) Đối tượng áp dụng

Quy chế này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cộng đồng, cá nhân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan đến hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La.

2. Bố cục của dự thảo văn bản

- Tên Quyết định: Quyết định ban hành Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La.

- Dự thảo Quyết định gồm 02 phần: Dự thảo Quyết định và dự thảo Quy chế kèm theo.

2.1. Đối với dự thảo Quyết định: Dự thảo Quyết định gồm 03 điều:

2.2. Đối với dự thảo Quy chế: Gồm 5 chương và 20 điều, cụ thể như sau:

- Chương I: QUY ĐỊNH CHUNG, từ điều 1 đến điều 6;

- Chương II: QUẢN LÝ, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ VÀ DI SẢN TƯ LIỆU từ điều 7 đến điều 9;

- Chương III: QUẢN LÝ, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ từ điều10 đến điều 16;

- Chương IV: KIỂM TRA VÀ XỬ LÝ CÁC HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA từ điều 17 đến điều 18;

- Chương V: TỔ CHỨC THỰC HIỆN từ điều 19 đến điều 20;

3. Nội dung cơ bản của dự thảo Quyết định

- Cụ thể hóa quy định của Luật Di sản văn hóa và các văn bản hướng dẫn liên quan nhằm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La một cách có hiệu quả;

 - Thống nhất cơ chế phân công, phân cấp trách nhiệm giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La;

III. DỰ KIẾN NGUỒN LỰC, ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM CHO VIỆC THI HÀNH QUYẾT ĐỊNH

1. Về nguồn lực tài chính:

Thực hiện theo Điều 82 của Luật Di sản văn hóa, cụ thể: “Nguồn tài chính để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa:

- Ngân sách nhà nước bố trí từ chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan, tổ chức khác ở trung ương và địa phương theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

- Nguồn thu từ các hoạt động khai thác, sử dụng di sản văn hóa và các hoạt động dịch vụ theo quy định của pháp luật.

- Viện trợ, tài trợ, hỗ trợ, tặng cho, đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật; quỹ bảo tồn di sản văn hóa.

 - Nguồn tài chính hợp pháp khác.

2. Về tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực: Không làm phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế trong quá trình thực hiện Quyết định.

Dự thảo Quyết định xem chi tiết dưới đây:

Tải về